Quy trình nhập khẩu hàng hóa được thực hiện như thế nào? Doanh nghiệp cần chuẩn bị những thủ tục gì để thông quan hàng hóa thuận lợi? Cùng The X Logistics tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
1. Chuẩn Bị Nhập Khẩu Hàng Hóa
1.1. Xác định diện nhập khẩu của hàng hóa
Trước khi thực hiện thủ tục nhập khẩu, doanh nghiệp cần xác định rõ loại hàng hóa của mình thuộc diện nào để đảm bảo đúng quy định pháp luật, tránh rủi ro khi thông quan. Cụ thể, hàng hóa nhập khẩu có thể thuộc các nhóm sau:
- Hàng hóa bị cấm nhập khẩu: Bao gồm vũ khí, ma túy, hóa chất độc hại, phế liệu, hàng đã qua sử dụng… (Chi tiết tại Phụ lục I – Nghị định 69/2018/NĐ-CP).
- Hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành: Các mặt hàng cần được kiểm định chất lượng, an toàn thực phẩm, y tế, môi trường… trước khi được phép lưu hành.
- Hàng hóa phải xin giấy phép nhập khẩu hoặc theo điều kiện nhập khẩu: Một số sản phẩm cần được cấp phép hoặc đáp ứng điều kiện của Bộ, Ngành liên quan (Phụ lục III – Nghị định 69/2018/NĐ-CP).
1.2. Đăng ký và xin cấp phép nhập khẩu
Doanh nghiệp cần thực hiện một số thủ tục đăng ký cơ bản trước khi tiến hành nhập khẩu:
- Đăng ký thành lập doanh nghiệp tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
- Đăng ký chữ ký số với Tổng cục Hải quan để khai báo hải quan điện tử.
- Đăng ký sử dụng Hệ thống VNACCS/VCIS (hệ thống thông quan tự động của Hải quan Việt Nam).
- Đăng ký kiểm tra chuyên ngành đối với hàng thuộc diện bắt buộc.
- Xin giấy phép nhập khẩu từ cơ quan có thẩm quyền (nếu hàng hóa thuộc diện quản lý đặc biệt).
2. Phân Loại Hàng Hóa (Mã HS Code)
Phân loại hàng hóa là bước quan trọng trong quy trình nhập khẩu để xác định mức thuế và chính sách quản lý áp dụng.
Mỗi mặt hàng được quy định bằng một mã HS (Harmonized System) gồm tối thiểu 6 số thống nhất quốc tế. Các số tiếp theo (7, 8, 9, 10) do từng quốc gia quy định riêng.
Doanh nghiệp có thể tra cứu mã HS chính xác trên hệ thống của Tổng cục Hải quan hoặc qua các đơn vị tư vấn xuất nhập khẩu uy tín để đảm bảo đúng thuế suất.
3. Xác Định Thuế Và Phí Nhập Khẩu
Khi hàng hóa được phân loại, doanh nghiệp cần tính toán các loại thuế, phí phải nộp như sau:
Thuế nhập khẩu:
- Thuế MFN (Most Favoured Nation) – áp dụng cho hàng từ các nước thành viên WTO.
- Thuế EVFTA – áp dụng cho hàng từ EU theo Hiệp định thương mại tự do EVFTA (Nghị định 111/2020/NĐ-CP).
- Thuế giá trị gia tăng (VAT): Thông thường là 10%, một số nhóm hàng được áp dụng 5%.
- Thuế tiêu thụ đặc biệt: Dành cho các sản phẩm như rượu, bia, thuốc lá, ô tô…
- Thuế bảo vệ môi trường: Áp dụng cho hàng hóa gây tác động xấu đến môi trường (xăng dầu, than, túi nilon…).
- Thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp, thuế tự vệ (nếu có): Áp dụng với các mặt hàng bị điều tra theo quy định thương mại quốc tế.
4. Khai Báo Hải Quan, Nộp Thuế Và Thông Quan Hàng Hóa
4.1. Khai báo hải quan điện tử
Doanh nghiệp thực hiện khai báo trên Hệ thống VNACCS bằng phần mềm khai hải quan điện tử.
Sau khi truyền tờ khai, hệ thống sẽ tự động phân luồng hàng hóa:
- Luồng xanh: Miễn kiểm tra hồ sơ và hàng hóa, được thông quan ngay.
- Luồng vàng: Kiểm tra hồ sơ giấy, cần bổ sung vận đơn, hóa đơn, giấy phép, chứng nhận xuất xứ (C/O)…
- Luồng đỏ: Kiểm tra thực tế hàng hóa tại cảng hoặc kho ngoại quan.
4.2. Nộp thuế và nhận hàng
Sau khi tờ khai được chấp thuận, doanh nghiệp phải nộp đủ các loại thuế, phí để được thông quan và nhận hàng.
Tùy vào hình thức nhập khẩu, có thể thanh toán thuế qua ngân hàng hoặc trực tiếp tại cơ quan hải quan.
5. Căn Cứ Pháp Lý Hiện Hành
- Nghị định 69/2018/NĐ-CP: Quy định chi tiết về quản lý hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.
- Nghị định 111/2020/NĐ-CP: Biểu thuế ưu đãi đặc biệt thực hiện Hiệp định EVFTA giai đoạn 2020–2022.
- Thông tư 38/2015/TT-BTC và các văn bản sửa đổi, bổ sung của Bộ Tài chính.
Kết Luận
Thực hiện đúng quy trình nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí, và tránh rủi ro về pháp lý trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Nếu bạn là doanh nghiệp mới hoặc chưa quen với thủ tục hải quan, hãy tìm đến đơn vị dịch vụ logistics uy tín như The X Logistics để được tư vấn và hỗ trợ trọn gói: từ chuẩn bị chứng từ, đăng ký VNACCS, đến thông quan hàng hóa nhanh chóng.